Taksi plakası alırken, şoför kartı çıkarırken ya da aracınızı muayeneye götürürken karşınıza bir dizi kısaltma çıkar: UKOME, TUHİM, TAHKUK, TUDES. Hepsi İstanbul'da taksiciliği düzenleyen kurum, belge ve sistemlerin adıdır.
Bu sözlükteki tanımlar İBB'nin yürürlükteki Taksi Taşımacılığı Yönergesi'nden, ilgili kanunlardan ve İBB'nin 2026 tarifesinden alınmıştır. Her başlığın sonunda o konunun ayrıntılı rehberine bağlantı var.
Kısaltmalar ve Açılımları
İstanbul taksiciliğinde en sık geçen kısaltmaların açılımı ve ne işe yaradıkları:
| Kısaltma | Açılımı | Ne işe yarar |
|---|---|---|
| UKOME | Ulaşım Koordinasyon Merkezi | Plaka sayısı, taşıt ve şoför şartları gibi ulaşım kararlarını alır |
| TUHİM | İBB Toplu Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü | Tahsis belgesi, çalışma ruhsatnamesi ve şoför kartını düzenler, denetler |
| TAHKUK | Taşıt Hizmet Kalitesi Uygunluk Kontrol Sistemi | Taşıtların yaşa ve şikâyete bağlı uygunluk kontrolü |
| TUDES | Toplu Ulaşım Hizmet Kalitesi Değerlendirme Sistemi | Taşımacı ve şoförlerin hizmet kalite puanı |
| TUDYM | Toplu Ulaşım Denetim ve Yönetim Merkezi | Toplu ulaşım araçlarının denetim ve yönetim merkezi |
| İSTESOB | İstanbul Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği | Taksi esnafının bağlı olduğu odaların birliği |
UKOME Nedir?
UKOME (Ulaşım Koordinasyon Merkezi), büyükşehirdeki kara, deniz, su, göl ve demiryolu taşımacılığının koordinasyon içinde yürütülmesi için büyükşehir belediye başkanı ya da görevlendirdiği kişinin başkanlığında kurulan kuruldur; ilgili kamu kurumlarının ve şoför esnafı odasının temsilcileri katılır. Taksi, dolmuş ve servis araçlarının durak yerleri ile sayısının tespiti gibi yetkileri kullanır; taksi, dolmuş ve minibüslerin tahsis süreleri, ticari plaka sayıları ve plakaların verilme usul, esas ve devir ücretleri de UKOME'ce tespit edilir. UKOME kararları büyükşehir belediye başkanının onayıyla yürürlüğe girer.
Taksi tarafında pratik karşılığı şudur: İstanbul'da yeni taksi plakası çıkıp çıkmayacağına, taksiye alınacak aracın yaşına ve segmentine, şoför kartı şartlarına UKOME karar verir. Güncel araç şartları için taksi araç yaşı sayfasına bakabilirsiniz.
Kaynak: 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu, madde 9; Büyükşehir Belediyeleri Koordinasyon Merkezleri Yönetmeliği, madde 28/2 (Resmî Gazete 15.06.2006); her ikisi Danıştay 8. Daire E.2021/658 K.2023/2363 kararında birebir aktarılmıştır.
TUHİM Nedir?
TUHİM, İBB Toplu Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü'nün kısaltmasıdır. Taksi sahibi ve şoförün İBB'de muhatap olduğu birim burasıdır: plakayı alan kişiye Ticari Araç Tahsis Belgesi, her taksiye Taksi Geçici Çalışma Ruhsatnamesi ve şoförlere Toplu Taşıma Aracı Kullanım Belgesi düzenler; taksilerin bu kurallara uygun çalışıp çalışmadığının denetlenmesini sağlar ve UKOME kararlarını uygular. Başvurular tuhim.ibb.gov.tr üzerinden yapılır.
Kaynak: İBB Taksi Taşımacılığı Yönergesi (UKOME 18.05.2022, 2022/6-20; son değişiklik 26.02.2026, 2026/2-4), madde 3 ve 4.
TAHKUK Ne Demek?
TAHKUK, Taşıt Hizmet Kalitesi Uygunluk Kontrol Sistemi'dir: taksi, dolmuş ve minibüslerin belirli yaşlardan sonra ya da şikâyet üzerine İBB tarafından yapılan uygunluk kontrolü. Aracın taksi olarak kullanılmaya devam edip edemeyeceği bu kontrole bağlıdır.
İBB'nin 2026 ücret tarifesine göre bir TAHKUK bedeli taksi, uygulama bazlı taksi, taksi dolmuş ve minibüste 1.600 TL, şikâyet üzerine yapılan TAHKUK 3.900 TL'dir (KDV dahil). Rutin yaş kontrolünde sarı taksilerde 6 yaşından gün almış taşıtlar için 1, 7 yaş ve sonrası için 5 TAHKUK bedeli; turkuaz, siyah ve 8+1 taksilerde 9 yaşında 1, 10 yaş ve sonrası için 5 bedel; taksi dolmuşlarda 9 ve 10 yaşında 1, 11 yaş ve sonrası için 5 bedel; minibüslerde 11 ve 12 yaşında 1, 13 yaş ve sonrası için 5 bedel alınır. Üçüncü ve sonraki kontroller ile ilk kontrolden sonra 30 gün içinde yapılmayan ikinci kontrol ücrete tabidir.
Taksi türüne göre azami yaşlar taksi araç yaşı sayfasında.
Kaynak: İBB Taksi Taşımacılığı Yönergesi (UKOME 18.05.2022, 2022/6-20; son değişiklik 26.02.2026, 2026/2-4), madde 3/r; İBB 2026 Yılı Ücret Tarifesi, Toplu Ulaşım Hizmetleri Şube Müdürlüğü, tarife 13, not 8, https://uploads.ibb.istanbul/uploads/Toplu_Ulasim_Hizmetleri_Sube_Mueduerluegue_962485f01a.pdf
TUDES Nedir? Hizmet Kalite Puanı Nasıl İşler?
TUDES (Toplu Ulaşım Hizmet Kalitesi Değerlendirme Sistemi), İBB'nin taşımacı ve şoförlerin hizmet kalitesi kayıtlarını topladığı ortak veri tabanıdır. Her şoföre şoför kartını ilk aldığında, her taşımacıya izin belgesini ilk aldığında 100 hizmet kalite puanı tanımlanır; cetveldeki ihlallerin puanları toplanır. Şoför 100 puanlık kesintiyi ilk kez doldurduğunda şoför kartı 30 gün, ikinci kez 90 gün beklemeye alınır ve eğitim sonrası sınavı geçerek yeniden alınabilir; üçüncü kez doldurduğunda kart iptal edilir ve bir daha verilmez. Taşımacıda aynı sınır aşıldığında taşıtın izin belgeleri 7, ikinci kez 15, sonrasında 30 gün beklemeye alınır. Son değerlendirmeden geriye doğru 1 takvim yılı içinde yeni değerlendirme almayanın puanı 100'e tamamlanır. Bir şoför en fazla 3 aracın izin belgesine eklenebilir, ancak yalnızca bir araçta tam zamanlı çalışabilir.
Puanı sıfırlanıp kartı iptal edilen şoförün bir daha takside çalışamaması, TUDES'i şoförler için en önemli kayıtlardan biri yapar. Şoför kartının şartları taksi şoför kartı sayfasında.
Kaynak: İBB Toplu Ulaşım Hizmet Kalitesi Değerlendirme Sistemi (TUDES), UKOME 23.02.2022 tarih ve 2022/2-8 sayılı karar, son değişiklik 25.12.2025 tarih ve 2025/8-5, https://tuhim.ibb.gov.tr/media/27474/tudes-guencel.pdf
Ticari Araç (Plaka) Tahsis Belgesi Nedir?
Tahsis belgesi, plakayı alan kişinin taksi taşımacılığına başlayabileceğini gösteren İBB belgesidir. Yönergeye göre gerçek kişilerin 10553 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'ndaki şartları taşıması ve taksiciliğe uygun bir taşıta sahip olduğunu belgelendirmesi hâlinde TUHİM tarafından düzenlenir.
Taksi, taksi dolmuş ve minibüs plakasının yeni sahibine düzenlenen Ticari Araç (Plaka) Tahsis Belgesi'nin 2026 bedeli 26.000 TL'dir; belge kişiye özeldir ve üzerindeki tarihten itibaren 30 gün geçerlidir. Yılda bir defa olmak kaydıyla 1. derece akrabalar, kardeşler veya eşler arasındaki tahsiste ve gerçek kişi ile ortağı olduğu tüzel kişi arasındaki tahsiste %50 indirim uygulanır. Verasetten intikallerde bu bedel alınmaz. Segment ve araç değişikliği nedeniyle düzenlenen tahsis belgelerinden ücret alınmaz. Aynı plakaya aynı takvim yılında ikinci ve sonraki kez tahsis belgesi düzenlenirse ücretin 5 katı uygulanır. İBB veya iştiraklerine borcu olan kişilerin izin belgeleri borç süresince askıya alınır ve yeni belge düzenlenmez. Ücretlere KDV dahildir.
İstenen belgelerin tam listesi taksi plakası devir işlemleri sayfasında.
Kaynak: İBB Taksi Taşımacılığı Yönergesi (UKOME 18.05.2022, 2022/6-20; son değişiklik 26.02.2026, 2026/2-4), madde 3/m ve 9; İBB 2026 Yılı Ücret Tarifesi, Toplu Ulaşım Hizmetleri Şube Müdürlüğü, tarife 6.1, not 3, https://uploads.ibb.istanbul/uploads/Toplu_Ulasim_Hizmetleri_Sube_Mueduerluegue_962485f01a.pdf
Taksi Geçici Çalışma Ruhsatnamesi Nedir?
Ruhsatname, TUHİM'in araç tescil belgesi sahibi adına her taksi için düzenlediği çevrimiçi çalışma iznidir. Tahsis belgesi plakanın kime geçtiğini, ruhsatname ise o taksinin bu yıl kimin sorumluluğunda ve hangi şoförlerle çalışacağını gösterir.
İstanbul'da her taksi için İBB tarafından bir yıllık Taksi Geçici Çalışma Ruhsatnamesi düzenlenir; ruhsatname yalnızca bir kişi adına düzenlenir ve bir taşımacı adına birden fazla ruhsatname düzenlenmez. Taşımacı ruhsatnameyi ve kullanım hakkını devredemez, kiralayamaz, satamaz ve kullandıramaz; takside taşımacı ile onun ruhsatnameye kaydettiği şoför çalışır ve şoförün fiillerinden doğan hukuki ve mali sorumluluk taşımacıya aittir. Taksi satıldığında veya taşımacı vefat ettiğinde ruhsatname iptal olur; vefat hâlinde mirasçılar veraset ilamıyla 3 ay içinde İBB Toplu Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü'ne yazılı bildirim yapmak zorundadır.
Başvuru adımları taksi ruhsatı sayfasında.
Kaynak: İBB Taksi Taşımacılığı Yönergesi, madde 3 ve 4 (UKOME 18.05.2022, 2022/6-20; son değişiklik 26.02.2026, 2026/2-4); yönerge 25.06.2009 tarihli Ticari Taksi ve Taksi Dolmuş Yönergesi'ni yürürlükten kaldırmıştır (madde 17).
Toplu Taşıma Aracı Kullanım Belgesi (Şoför Kartı) Nedir?
Halk arasında şoför kartı denen belge, yönergedeki adıyla Toplu Taşıma Aracı Kullanım Belgesi'dir: TUHİM'in şoförlere verdiği, İBB'nin elektronik sistemi üzerinden doğrulanan kişiselleştirilmiş İstanbulkart. Takside şoför olarak çalışmak için bu kartın aktif olması gerekir; plaka alırken de tahsis belgesi için aktif kart istenir.
Takside çalışacak şoförler için Toplu Taşıma Aracı Kullanım Belgesi aranır. Belge için en az 22 yaşından gün almış ve 66 yaşından gün almamış olmak (31.12.2026 tarihine kadar 69 yaş olarak uygulanmaktadır), kullanılacak taşıta uygun en az 1 yıllık sürücü belgesine sahip olmak, yönergede sayılan Türk Ceza Kanunu maddelerinden hüküm giymemiş olmak, son beş yıl içinde bilinçli taksirle ölümlü trafik kazasına karışmamış olmak, son beş yıl içinde sürücü belgesi birden fazla geri alınmamış olmak, olumlu psikoteknik değerlendirme raporu ve iç hastalıkları ile göz uzmanı onaylı sürücü sağlık raporu sunmak ve alkol ile psikotrop madde taramasından olumlu sonuç almak gerekir. İlk kez başvuranlar İBB Ulaşım Akademi'nin 5 günlük zorunlu eğitimini tamamlayıp sınavda başarılı olmalıdır.
Ücretler ve başvuru için taksi şoför kartı sayfasına bakın.
Kaynak: İBB Taksi Taşımacılığı Yönergesi, madde 7 (Şoför Esasları), UKOME kararları (2023/4-23), (2024/1-19), (2024/9-5.B), (2025/8-5), (2025/3-24.A), (2023/1-18), (2026/2-4).
Taşımacı, Şoför ve Taksi: Yönergedeki Tanımlar
Sık karıştırılan kavramları yönergenin tanımlar maddesi şöyle tanımlar (İBB Taksi Taşımacılığı Yönergesi (UKOME 18.05.2022, 2022/6-20; son değişiklik 26.02.2026, 2026/2-4), madde 3):
- Taşımacı: Taksi Geçici Çalışma Ruhsatnamesi almış gerçek kişi (kanuni istisnalar hariç). İBB karşısında muhatap ve şoförün fiillerinden sorumlu olan kişidir.
- Şoför: Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesinde tanımlanan, ticari olarak tescil edilmiş motorlu taşıtı süren kişi.
- Taksi: İstanbul'da ücret karşılığı kamusal taşımacılık yapan, şoförü dahil en fazla dokuz oturma yeri olan, taksimetreyle yolcu taşıyan M1 sınıfı ticari motorlu araç.
- Uygulama bazlı taksi: Yalnızca Elektronik Ulaşım Yönetim Lisansı almış uygulamalardan yolcu alabilen ve uygulama üzerinden tetiklenen taksimetreyle çalışan taksi. Ayrıntılar uygulama tabanlı taksi sayfasında.
- Esnaf odası: Taksi sahibi esnafın bağlı olduğu esnaf odası ya da İstanbul Taksiciler Esnaf Odası.
10553 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı Nedir?
Tahsis belgesinde sık adı geçen 10553 sayılı karar, ticari plakaların hangi şartlarla verileceğini ve kime satılabileceğini belirleyen ulusal düzenlemedir. Ticari Plakaların Verilmesinde Uyulacak Usul ve Esaslar Hakkında Karar'a göre taksi, dolmuş ve minibüs plakası ancak şoförlük mesleğini geçim kaynağı olarak seçtiğini ve sürekli olarak icra ettiğini beyan etmiş, ilgili meslek odasına (oda yoksa şoförler odasına) üye kişilere verilir. Taksi, dolmuş ve minibüs sahipleri plakalarını da yalnızca bu şartları taşıyan kişilere satabilir. Taşımacı şirketlere satış bu kararda yalnızca umum servis araçları için öngörülmüştür.
Plakayı kimlerin alabileceğine dair İstanbul'daki belge listesi taksi plakası rehberi sayfasında.
Kaynak: 86/10553 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı, madde 3 (98/11158 ve 2003/6259 sayılı kararlarla değişik), Resmî Gazete 3 Mayıs 1986, sayı 19096; İBB TUHİM'in yayımladığı işlenmiş metin, https://tuhim.ibb.gov.tr/dosyalar/86-10553%20Say%C4%B1l%C4%B1%20Ticari%20Plakalar%C4%B1n%20Verilmesinde%20Uyulacak%20Usul%20ve%20Esaslar.pdf
Sık sorulan sorular
UKOME nedir?
UKOME, Ulaşım Koordinasyon Merkezi'dir. Büyükşehirde ulaşım hizmetlerini koordine eden, belediye başkanı ya da görevlendirdiği kişinin başkanlığında toplanan kuruldur. Taksi plakası sayısı, taksiye alınacak araçların şartları ve plaka verilme usulü UKOME kararıyla belirlenir; kararlar büyükşehir belediye başkanının onayıyla yürürlüğe girer.
TUHİM ne demek?
TUHİM, İBB Toplu Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü'dür. Taksi plakası tahsis belgesini, taksi çalışma ruhsatnamesini ve şoför kartını (Toplu Taşıma Aracı Kullanım Belgesi) bu müdürlük düzenler.
TAHKUK ne demek?
TAHKUK, Taşıt Hizmet Kalitesi Uygunluk Kontrol Sistemi'dir; taksi, dolmuş ve minibüslerin yaşa bağlı ya da şikâyet üzerine yapılan uygunluk kontrolüdür. 2026'da bir TAHKUK bedeli 1.600 TL, şikâyet üzerine yapılan kontrol 3.900 TL'dir.
TUDES açılımı nedir?
TUDES, Toplu Ulaşım Hizmet Kalitesi Değerlendirme Sistemi'dir. Şoför ve taşımacılar 100 hizmet kalite puanıyla başlar; ihlallerde puan kesilir. Şoför 100 puanlık kesintiyi üçüncü kez doldurursa şoför kartı iptal edilir ve bir daha verilmez.
Tahsis belgesi ile çalışma ruhsatnamesi arasındaki fark nedir?
Tahsis belgesi plakayı alan kişiye bir kez, devir sırasında verilir ve o kişinin plakayı alma şartlarını taşıdığını gösterir. Taksi Geçici Çalışma Ruhsatnamesi ise taksinin çalışma iznidir; bir yıl için ve yalnızca bir kişi adına düzenlenir, taksi satıldığında iptal olur.